١- مقدمه
متخصصين فعال در دنيای تجارت الكترونيك، عامل زير را براي موفقيت يک سايت،در اين تجارت نوين ضروري مي دانند:
آوردن بيننده به سايت
اگر سايتي به دنبال فروش كالا يا خدمات و كسب درآمد يا محبوبيت است، بايد بيننده داشته باشد. تعداد بينندگان هر سايت، برگ برنده آن براي كسب موفقيت در دنياي وب مي‌باشد. سايتي كه بيننده ندارد، بدون شك مرگي Online را تجربه مي‌كند. مرگي كه متاسفانه كسي را هم نمي‌توان به مراسم ختم آن دعوت نمود!

چگونه مي‌توان بر شمار بينندگان يک سايت افزود؟
برای اين کار روش های متعددی وجود دارد، اما يکی از موثرترين راه ها، حضور در رتبه های بالای موتورهای جستجوگر است. موتور جستجوگر، سايتی است که کاربران وب را در يافتن اطلاعات و سايت های مورد علاقه شان کمک مي کند. امروزه محبوبيت آنها تا به آن جاست  که بسياری از کاربران، سفر در دنيای وب را از يکی از موتورهای جستجوگر آغاز مي کنند.

93 درصد خريداران،‌ ‌از آنها براي يافتن سايت‌هاي مورد علاقه‌شان استفاده مي‌كنند. (منبع: Forrester Research)
57 درصد از كاربران اينترنت، هر روز جستجو مي‌كنند و 46 درصد اين جستجوها براي كالا يا خدمات است (منبع: SRI)
85 درصد ترافيك هدفمند در اينترنت را موتورهاي جستجوگر باعث مي‌شوند. (منبع: 7th www user survey-Georgia Institute of Technology)

همانگونه كه آمارها نشان مي‌دهند، موتورهاي جستجوگر ابزار مناسبي هستند كه خريداران به كمك آنها، كالا يا خدمات مورد نيازشان را مي‌يابند. اگرچه موتورهای جستجوگر، سايت های بسياری را به عنوان نتايج جستجو، در اختيار کاربران قرار می دهند، اما نکته قابل توجه اين است که تنها رده‌هاي بالاي نتايج جستجو است که مورد توجه كاربران قرار مي گيرد. در واقع بسياری از کاربران، تنها سايت های قرار گرفته در 10 رتبه ابتدای نتايج جستجو را مورد بازديد قرار می دهند و از بقيه سايت ها صرفنظر می کنند! اين رفتار كاربران پيام بسيار واضحي دارد:

سايتهايي ‌كه در رتبه‌هاي بالا قرار نمي‌گيرند، بينندگان چندانی، نخواهند داشت

با دقت در اين رفتار كاربران، اهميت كسب رتبه‌هاي بالا در موتورهاي جستجوگر روشن تر مي‌شود. يک سايت ممکن است 1 باشد يا 2001، اما اگر بيننده مي خواهد بايد خود را به رتبه های زير 30 (ترجيحا 1 تا 10) برساند. نكته مهم ديگر اين است كه بينندگاني كه موتورهاي جستجوگر روانه سايت‌ها مي‌كنند، علاقه‌مندان به سايت مورد نظر مي‌باشند و اين در حالي است كه هزينه چنداني صرف آوردن اين بينندگان به سايت، نشده است. امروزه، موتور جستجوگر، ابزار نخست در تجارت الکترونيک است به طوري که تجارت الکترونيک خود را با مسئله رتبه بندی در موتورهای جستجوگر هماهنگ مي کند:

رتبه های بالاتر، مستقيما به فروش بيشتر، تعبير می شوند

مقاله حاضر، به بررسی وضعيت بازار پيش روی فرش ايران در موتورهای جستجوگر می پردازد، آنرا با ساير رقبا مقايسه می کند و راه کارهايی را برای حضور موثرتر سايت های ايراني، در موتورهای جستجوگر ارايه می دهد. سعی شده است ضمن توجه به سادگي در بيان پيچيدگی های فنی موضوع، مفاهيم به گونه ای بررسي گردند که بتوان از راه کارهای ارايه شده، به منظور بهينه سازی سايت ها بهره برد.

۲- بررسی وضعيت موجود
برای يافتن اطلاعات مورد نياز ، بايد عبارتی (چند کلمه) را در يکي از موتورهای جستجوگر، جستجو کرد. هر چه کلماتی که جستجو می شوند، بتوانند نوع اطلاعات مورد نظر را، بهتر توضيح دهند، زودتر و دقيقتر می توان به خواسته خود رسيد. به عنوان مثال، اگر فردی به دنبال اطلاعاتی درباره " نگهداری از گلهای آپارتمانی" باشد، می تواند هر يک از عبارتهای زير را جستجو کند:

نگهداری از گلها
نگهداری از گلهای آپارتمانی
گلهای آپارتمانی

روشن است که به کمک کلمات وارد شده در حالت دوم، بهتر مقصود خود را بيان کرده است و اگر موتور جستجوگر استفاده شده نيز يکی از موتورهای جستجوگر قدرتمند نظير  Google باشد، حتما به خواسته خود می رسد.
فردی که به دنبال اطلاعاتی درباره فرش است، می تواند عبارات بسياری را جستجو کند، عبارت هايی نظير:

carpet, carpet and rugs, old carpet, color carpet, carpet flooring, carpet wholesale, carpet manufacturer, antiques, persian carpet, … . 

همانطور که مشاهده می شود، می توان ليست بالا را تا هزاران مورد ادامه داد. بعضی از عبارات ، خيلی کم جستجو مي شوند، برخی کم جستجو می شوند و تعداد معدودی نيز، بسيار جستجو می شوند.

جدول - الف، تعداد دفعات جستجو شده بعضی از عبارات را در ميان 303 ميليون جستجوی صورت گرفته توسط کاربران در شصت روز گذشته (در زمان اجرای اين مطالعه)، را نشان می دهد.

جدول- الف، تعداد دفعات جستجو شده بعضی از عبارات

اما از ميان تمام عباراتی که ممکن است جستجو گردد، کدام يک مورد نظر صنعت فرش ايران می باشد. به عبارت ديگر، اگر جويندگان چه نوع اطلاعاتی، از طريق موتورهای جستجوگر، سايت های ايرانی فعال در زمينه فرش را  بيابند، بهتر است؟

ممکن است کلمه carpet جستجو گردد (يک عبارت تک کلمه ای). در اين صورت منظور جستجوکننده دقيقا روشن نيست. زيرا معلوم نيست دنبال اطلاعات کدام زمينه مرتبط با carpet (رنگ، طراحی، خريد، فروش، توليد کننده و ... ) می گردد. به اين گونه کلمات، " کلمات رقابتی" می گويند. سرمايه گذاری بر اين گونه کلمات، به منظور کسب رتبه های بالا، برای بيشتر سايت ها توصيه نمی گردد. هرچند که کسب رتبه های بالا با اين گونه کلمات، سخت تر بوده، نياز به زمان بيشتری دارد.
نمودار- الف، وضعيت سايت های ايراني را در مقايسه با رقبا، نشان مي دهد. در نمودارهای ارايه شده، تعداد رتبه های زير 20 در موتورهای جستجوگر Google, MSN, Yahoo مد نظر بوده است.

نمودار - الف، تعداد رتبه های زير 20 سايت های ايرانی در مقايسه با رقبا

بسياری از سايت هايي که در جستجوی کلمه " carpet"  ارايه مي گردند، آمريکايي و انگليسي مي باشند. اما همانطور که گفته شد، به دليل کلي بودن کلمه فرش، نمي توان در اين مورد به سايت های ايراني خرده گرفت. هر چند که مي توانند بهتر از اين باشند.

ممکن است يکی از کاربران دقيقا به دنبال فرش ايران باشد. در اين صورت به احتمال فراوان عبارت persian carpet را جستجو می کند. البته امکان دارد که عده معدودی نيز عباراتی نظير iran carpet يا iranian carpet را جستجو می کنند. در هر صورت انتظار بر اين است که با جستجوی يکی از عبارات ياد شده، با ليستی از سايت های ايراني روبرو شويم. اما با مشاهده نمودار- ب، ضعف سايت هاي ايراني، در اين مورد مشهودتر مي گردد!

در کمال تاسف، بسياری از سايت هايی که در پاسخ به اين جستجو ارايه می گردند، ايرانی نيستند. وبه طور واضح تر اين که، فرش ايرانی از ديگران خريداری می شود يا اين که کاربران، اطلاعات مورد نياز خود درباره فرش ايرانی را از ديگران کسب می کنند! 

در جستجوی عبارت ياد شده، با سايت های بسياری از آمريکا و انگليس روبرو مي شويم. وجود سايت هايي از آفريقای جنوبي، پاکستان، سنگاپور، لبنان و ترکيه نيز، قابل توجه است. البته منظور اين نيست كه كالاي ايراني را بايد فروشنده ايراني بفروشد يا اينکه سايت های ايرانی، تنها مرجع انتشار اطلاعات درباره فرش ايران باشند . بلكه صحبت بر سر نقش موثر ايفا كردن است. صحبت بر سر رهبری بازار و کنترل روند انتشار اطلاعات و اخبار فرش ايران است.

ممکن است فرش به عنوان يک کالای زينتی مد نظر باشد و يا اينکه خريدارانی به دنبال فرش های کهنه باشند. در اين صورت شايد عبارتی مثل old carpet جستجو شود.
فرش ايران می تواند خواسته اين علاقه مندان را برآورده سازد. اما آيا آنها فروشندگان ايرانی را به راحتی می يابند؟ بررسي صورت گرفته ، سهل الوصول نبودن سايت هاي ايراني، در اين حالت را نيز از طريق موتورهاي جستجوگر، تاييد مي نمايد.
در تمام حالت های بررسی شده، سايت های ايراني، عموما رتبه های مناسبی ندارند و حتی بسياری از آنها به موتورهای جستجوگر معرفی نشده اند. اين حضور کم رنگ در موتورهای جستجوگر، می تواند به معنای اين باشد که ايرانيان به راحتی، خريداران و علاقه مندان بسياری را از دست می دهند.
اگر به خاطر داشته باشيم که " گرسنگان اطلاعات، عموما عجله دارند"، ديگر از کاربران وب انتظار نخواهيم داشت که وقت وحوصله خود را صرف يا فتن سايت های مورد نظر ما در رتبه های پايين تر کنند.

۳- چه بايد کرد
روش های بهبود رتبه سايت ها در نتايج جستجو، از هر موتور جستجوگر تا موتور جستجوگر ديگر متفاوت است و به علاوه هر سايت، نياز به مطالعه و بررسی جداگانه ای به منظور انتخاب استراتژی مناسب آن در مواجهه با موتورهای جستجوگر است. اما با اين حال می توان موارد زير را به عنوان اصول مشترک و موثر در سيستم رتبه بندی موتورهای جستجوگر، ذکر کرد:

هرچه سايتی به موتورهای جستجوگر بيشتری معرفی شود، بهتر است
اگر نام سايت، مرتبط با موضوع فعاليت آن باشد، بهتر است
هرچه سايتی دارای محتوای متنی بيشتری (نسبت به محتوای گرافيکی) باشد، بهتر است
سايتی که مطالب بيشتری درباره موضوع فعاليت خود را در صفحات مختلف ارايه می دهد، رتبه های بهتری بدست می آورد.
سايتی که صفحات آن دير بارگذاری(load) می شود، رتبه های مناسبی بدست نمی آورد
سايتی که صفحات کمی دارد، شانس خود را در کسب رتبه های بالاتر کاهش می دهد
سايتی که عنوان های مناسبی برای صفحات آن در نظر گرفته شده است، عموما رتبه های مناسبی کسب می کند
هرچه سايتی در سايت های بيشتری به عنوان مرجع(منبع) توصيه شود، بهتر است

۴- نتيجه گيری
جذب بينندگان به سايت ، محدود به سرمايه گذاری بر کسب رتبه های مناسب در موتورهای جستجوگر نمی گردد، اما بسياري از سايت هاي موفق اذعان مي كنند كه حتی تا 86 درصد بينندگان خود را مديون موتورهاي جستجوگر هستند. كيست كه از اين درصد بالا چشم پوشي كند؟
در اين مقاله ميزان موفقيت سايت های ايرانی در استفاده از ساير روشهای بازاريابی الکترونيکی، بررسی نشده است اما به نظر می رسد که صنعت فرش ايران همچنان بر تجارت سنتی تاکيد دارد، گو اين که در آن هم، اوضاع مساعدی ندارد!
برای کسب رتبه های مناسب بايد موارد بسياری را در نظر گرفت و با تکيه بر تنها چند مورد نمی توان انتظار کسب رتبه های بالايي داشت. کسب رتبه های بالا در موتورهای جستجوگر يک بحث کاملا تخصصی است و آن هنر افرادی است که از آنها با نام SEO ياد می شود.   
تخصصی بودن اين موضوع بدان معنا نيست که نتوان از پس آن بر آمد، بلکه با کمی مطالعه می توان سايت ها را برای موتورهای جستجوگر، جذاب تر کرد.
حتی اگر بيشتر سايت هاي ايرانی نتوانند از تکنيک های موجود برای بهبود رتبه هايشان، استفاده کنند، می توان با تقويت يا راه اندازی چند سايت و بهينه سازی آنها، از آنها به عنوان دروازه ورود به صنعت فرش ايران، استفاده کرد.
به هنگام طراحی سايت ها علاوه بر تاکيد بر جذابيت متنی،گرافيکی ، ساختاری و ... ، بايد به بالا بردن کيفيت آنها، متناسب با ذائقه موتورهای جستجوگر، توجه شود. سايت هايی که زيبا و جذاب طراحی شده اند با کسب رتبه های بالا در موتورهای جستجوگر، چشمان بيشتری را خيره می کنند.

گل زيباست اما تا نشکفد، تحسين نمي شود!

-------------------------------------------------------------------
تقديم به تمام زنان و دختران  قاليباف روستايي
 -------------------------------------------------------------------